Symposium ‘Profetie, weg van vrede?’
Bevrijding vanuit Palestijns én Joods perspectief
Symposium op zaterdag 4 juli over de bevrijdingstheologie van Munther Isaac en Marc H. Ellis
De Palestijns-christelijke theoloog Munther Isaac (1979) en de Joodse denker Marc H. Ellis (1952-2024) spreken vanuit totaal verschillende geschiedenissen, maar raken elkaar in hun profetisch appel. Beiden leggen bloot hoe geloof misbruikt kan worden als bondgenoot van macht, en hoe de Bijbel juist uitnodigt tot solidariteit met de kwetsbaren. Hun werk stelt ons vandaag de vraag: waar staat ons eigen geloof, aan welke kant van de muur?
Op zaterdag 4 juli verdiepen we ons in de Pauluskerk in Rotterdam in het recente werk van Munther Isaac en Marc H. Ellis. Diverse sprekers werpen hun licht op bevrijdingstheologie in relatie tot Palestina en Israël en alle bewoners van wat het heilige land genoemd wordt. Daarin zijn Isaac en Ellis onze gidsen. Vanuit welke perspectieven schreven zij hun boek? En waar raken hun boodschappen elkaar? Hoe kunnen Isaac en Ellis een weg naar recht en vrede wijzen?
Bevrijdingstheologie begint niet in een bibliotheek, maar op de plek waar mensen gebukt gaan onder onrecht. Daar, in de spanning tussen hoop en wanhoop, zoeken gelovigen naar een taal die recht doet aan het lijden én tegelijk het visioen van een andere wereld levend houdt. Zowel Isaac als Ellis spreken vanuit verschillende contexten, maar hun stemmen raken elkaar in een profetisch appel: geloof mag nooit samensmelten met macht, maar moet partij kiezen voor leven en waardigheid, juist daar waar het onder druk staat.
Sprekers zijn onder meer de theologen dr. Janneke Stegeman, Martijn van Leerdam en Rinus van Warven. Er is ook een bijdrage van één de vertalers van het boek van Marc H. Ellis: Willemien Keuning en Dick Couvee.
Symposium ‘Profetie, weg van vrede?’
Over de bevrijdingstheologie van Munther Isaac en Marc H. Ellis
Datum: Zaterdag 4 juli 2026
Tijd: 11.00 tot 14.00 uur (inloop vanaf 10.30 uur)
Locatie: Pauluskerk Rotterdam, Mauritsweg 20, 3012 JR Rotterdam
Kosten: € 35.- inclusief koffie/thee en lunch (studenten betalen € 17,50)
Aanmelden: info@uitgeverijvanwarven.nl o.v.v. ‘Symposium 4 juli’
==============================
De boeken die ten grondslag liggen aan het symposium
De andere kant van de muur – Munther Isaac en…
Wat is is jouw antwoord op geweld en onderdrukking als jij daarvan het slachtoffer bent? Die vraag kan alleen in de praktijk worden beantwoord. Munther Isaac, Luthers predikant in de Geboortekerk in Bethlehem en decaan van het Bible College in dezelfde stad, is daar helder over: geweldloosheid, gebaseerd op het liefdesgebod van Jezus van Nazareth zoals dat tot ons komt in de zogenaamde Bergrede.
Hij schrijft dit boek vanachter een scheidingsmuur, in solidariteit met het Palestijnse volk, niet gezien en gehoord. Maar hij is niet alleen solidair met hen. Ook Israëlische militairen ziet hij als zijn naasten. ‘De bezetting raakt de ziel van Palestijnen, maar ook van veel Israëli’s. In die zin zijn de laatsten slachtoffers van hun eigen daden van onderdrukking. Op een vreemde manier begon ik in te zien dat ook zij bevrijding nodig hebben, maar niet op dezelfde wijze als de Palestijnen. Voor bezetter en bezette geldt hetzelfde: wij missen ons doel, beeld van God te zijn.’
De boodschap van het boek De andere kant van de muur is luid en duidelijk. Aan de mensen in het Westen – humanist, atheïst, moslim of christen – vraagt hij positie in te nemen. Tenslotte gaat het om de waardigheid van elk mens. ‘Hoor je mij, zie je mij? Ik ben jouw spiegel. Als jij voor mij opkomt, red jij niet alleen jezelf, maar de hele wereld.’
Het stelt een vraag die het judaïsme raakt, maar tegelijk alle mensen aangaat: hoe leven we rechtvaardig in een wereld die wordt beheerst door macht, geweld en angst?
Judaisme ≠ Israël – Marc H. Ellis
‘Door ons is de Tenach – voor niet-Joden het Oude Testament – aan de wereld gegeven.’ Met die uitspraak onderstreept de Amerikaans-Joodse filosoof en theoloog Marc Ellis het universele karakter van de Hebreeuwse Bijbel.
In deze teksten leeft de mens altijd tussen twee brandpunten: ballingschap en bevrijding. Wie bevrijd wordt, ontdekt dat vrijheid niet alleen verlangen vervult, maar ook verantwoordelijkheid vraagt. Waarvoor ben je bevrijd? Wat ga je met die vrijheid doen?
Volgens Ellis ligt precies daar de kern van de profetische traditie. De Thora verkent de ruimte van vrijheid en begrenzing, maar de profeten stellen de beslissende vraag naar het geweten: is het wakker, of in slaap gesust? Wat vraagt gerechtigheid nu, hier, van ons?
Dit boek schreef Ellis naar aanleiding van de oorlog in Gaza in 2008. Bij het verschijnen van deze Nederlandse vertaling is de oorlog die begon op 7 oktober 2023 al twee jaar oud. Ellis weigert zich neer te leggen bij de gedachte dat geweld onvermijdelijk is. Hij zoekt een weg naar bevrijding voor Joden én Palestijnen, voorbij politieke processen die vooral nieuw geweld hebben voortgebracht.
Centraal staat zijn pleidooi voor een herontdekking van het profetische als de ethische kern van het judaïsme: een God die niet staat voor brute macht, maar voor menselijkheid en recht. Vanuit die bron kan een gezamenlijke toekomst worden gedacht, waarin bevrijding nooit gebouwd wordt op de onvrijheid van anderen.