Rinus van warven

Symposium : Tijd voor een nieuwe theologie

Het symposium ‘Jung, de schaduw en het licht’ werd in 2019 gehouden ter gelegenheid van het verschijnen van het Rode Boek in het Nederlands.

Symposium : is de Reformatie al begonnen

Rinus van warvenRinus van Warven organiseert het symposium : De reformatie is die al begonnen?
Deze wordt gehouden in de Burgwalkerk te Kampen
Voor info en opgave voor het symposium klik op de link

Luistern bij maanlicht cover_klein

Recensie : Luisteren bij maanlicht

Luistern bij maanlicht cover_klein “Luisteren bij maanlicht

– een gang door het kerkelijk jaar met een oor naar de synagoge”.

De schrijver heeft menig boek op zijn naam staan op zijn zoektocht naar een theologie waarin het volk Israël met zijn tradities, gedenkdagen en feesten de plaats krijgt die het in de kerk toekomt. Hij zet zijn meditatieve uitleg van Bijbelteksten in dit boek in een bepaalde structuur: het kerkelijk jaar wordt gevolgd, maar de auteur begint niet met Advent. Hij begint bij Pasen/Pesach.
De titel Luisteren bij maanlicht wordt als volgt nader uitgelegd. ‘Maanlicht’ staat in het teken van het Joodse maanjaar tegenover het door de kerk gevolgde zonnejaar. Rond Pesach/Pasen is het ’t meest duidelijk dat de kerk zich ten diepste niet op het zonnejaar maar op het synagogale jaar hoort te oriënteren. Om de verschuiving met Pesach/Pasen op te vangen begint het leesrooster met de kerkelijke veertigdagentijd en het eind van de maand Adar, de maand vóór Nissan.
Psalm 72: 5 Moge hij leven zolang de zon bestaat, ´zolang de maan zal schijnen´ – is van toepassing op de titel. De letterlijke vertaling van het Hebreeuws is: ´voor het aangezicht van de maan´.
De toon wordt gezet door Exodus 31: 12 – 17. Daarin gaat het over het levensritme dat gegeven is met het Sabbatsgebod, dat een scheppingsordening wordt genoemd. Luisteren bij maanlicht is daarom: luisteren naar de Torah.
Hoe kan de Torah in de eredienst haar plaats krijgen? Het Sabbatsgebod wordt herhaald in Exodus 16, 20, 31 en 35. Er is een verband tussen de instructies voor de bouw van de tabernakel en de Sabbat. Het was niet verboden om op de Sabbat te werken aan deze bouw.
De bouwstenen voor de eredienst vinden we in het Israël-leesrooster. De kerk wortelt in Israël.
Belangrijk dat genoemd wordt, dat Pasen op gezag van keizer Constantijn de Grote (Nicea) door Romeinse dogma´s is losgekoppeld van Pesach, waardoor in feite Jezus wordt losgemaakt van zijn eigen bron.
Daarom sluit dit leesrooster aan bij de Joodse kalender. Deze oriëntatie op de Joodse kalender laat voldoende ruimte om ook expliciet rekening te houden met het eigene van het kerkelijk jaar.
Het meest verrassend is de keus voor de plaats en het karakter van de lezing uit het Nieuwe Testament. In het Israël-leesrooster gaat de nieuw-testamentische lezing consequent voorop – als inleiding op en toeleiding naar de hoofdlezing.
De beslissing om aan te sluiten bij de Joodse kalender en niet bij de Torahcyclus heeft tot gevolg, dat het Israël-leesrooster voor de hoofdlezing niet exclusief aangewezen is op de eerste vijf boeken, de kern van de Torah, maar ook gebruik kan maken van de Profeten en de Geschriften. Hierdoor vertoont het rooster de nodige afwisseling en is het vrij van systeemdwang.
In die zin is het ook bijzonder, dat dit rooster, anders dan bij het ´alternatieve Torahproject´ een expliciete verbinding legt met de zondagen van het kerkelijk jaar. Daarnaast is het ´alternatieve Torahproject´ problematisch vanwege een dwangmatigheid, omdat men via de beweging van de Torahlezing via de profetenlezing naar de evangelielezing uit wil komen bij Jezus als vervulling van de Wet en de Profeten.
Van harte wil ik dit boek aanbevelen als een meditatieve bijdrage aan de koppeling tussen Sabbat en tabernakel, tussen Torah en eredienst.

G.J.D.C.Loor

Van zilveren sporen cover

Recensie : van zilveren sporen

Van zilveren sporen coverVan zilveren sporen 

– een gang door het synagogale jaar met een oor naar de kerk

Met de verschijning van dit laatste boek is een drieluik ontstaan. Op het linker paneel zien we Een heidense uitdaging (2015); op het rechterpaneel verscheen Luisteren bij maanlicht (2019) en nu het middelste paneel Van zilveren sporen.
In de Inleiding wordt gerefereerd aan de Bijbel als Joodse bron van A tot Z. Maar waar, zo vraagt Gijsbertsen zich af, vind je in dogmatiek, apostolicum, catechese en exegese van christelijke huize daar sporen van? En als die sporen er al lijken te zijn, dan gaat het vaak over de toekomst van Israël c.q. de ‘bekering’ van Israël. In de kerk zelf is echter weinig te merken van een ‘bekering’ van een Israël-loze bijbeluitleg.
In dit boek wordt iets gedeeld van de inhoud van de ‘leerdiensten Torah en Evangelie’ in Kampen; gehouden aan de hand van het synagogale rooster. Eén van de belangrijke bronnen daarbij was Tenachon, rabbijnse concepten gepubliceerd door de Stichting PaRDeS (voorheen B.Folkertsma Stichting voor Talmudica).
Het boek volgt het Torah-leesrooster zoals dat is onderverdeeld in vaste Sidrot. De Talmoedische norm wordt gebruikt bij de uitleg. De gewoontegetrouwe christelijke uitleg is hier vreemd aan.
Tegelijk valt te bedenken dat Jezus Jood was. En zijn enige Bijbel was de Tenach. Mij trof bij het lezen van de laatste Sidra in het boek de aanhaling van Johannes 3: 11, het woord van Jezus: ‘Jullie nemen ons Getuigenis niet aan’; met als kopje daarboven ‘Een verbaasde Torah’. Jezus verwoordt zijn verwondering over het feit dat de Tenach onder de mensen niet landt.
Bijzonder is betekenis en gebruik van de liturgische klok die in deze diensten werd gebruikt: een klok waarop het kerkelijk zonnejaar flexibel is gemaakt om zich telkens te kunnen afstemmen op het synagogale maanjaar.
Ik citeer: ‘Een belangrijk verschil tussen de kerkelijke zonnekalender en de synagogale maankalender is dat iedere maand begint met nieuwe maan: Rosj Chodèsj. Het hele leven, het hele levensritme, elk begin van een maand wordt van Godswege aangestuurd via de maan en haar cyclus. Sinds onheugelijke tijden is Rosj Chodèsj een feestdag. De stichting van de staat Israël in 1948 wordt in het Joodse leven vergeleken met het begin van het ontspruiten van onze verlossing, het begin van een herstel na afschuwelijk donker’.
Graag sluit ik me hierbij aan in de verwachting van het messiaanse vrederijk op aarde.

G.A. van der Spek-Begemann

het boek hermus cover_klein

Recensie : Het boek hermus

het boek hermus cover_grootHet Boek Hermus : de code van Judas Iskarioth / Adriaan Noordergraaf.

Mirjam Hermus, studente theologie in Groningen, raakt verstrikt in het turbulente studentenleven van drank en drugs. Berooid wil ze terug naar het ouderlijk huis. Als ze tijdens een onweer even pauzeert, vlak bij een kerk, wordt ze per ongeluk gefotografeerd doch op de foto is ze niet te zien. Ze blijkt geteleporteerd te zijn naar het jaar 30 n.chr. in de buurt van Jericho. In een tijdspanne van amper vijf dagen leert ze de meest prominente bijbelfiguren kennen uit die periode, doch in een rol die voor haar onbekend was, lees: totaal controversieel, maar plausibel. Judas, voluit Iskarioth (vandaar de ondertitel), Maria Magdalena, de blinde Bartimeüs, als leden van een bende revolutionairen, onder leiding van (zou een spoiler zijn). De opstand tegen Rome wordt minutieus gepland, doch welke taak is Mirjam toebedeeld? Wie is de stem? Wat is haar missie? In haar thuisland is de religieuze hysterie losgebarsten en gebeuren wonderbaarlijke genezingen.
Na vijf dagen is Mirjam terug in het heden doch niet zonder problemen. Een ‘religieuze’ pageturner in een choquerende, maar ‘mogelijke’ context. Een religieuze thriller die tegen heilige huisjes zal beuken, maar anderen zal doen nadenken. Controversieel doch boeiend. Wordt vervolgd.

Recensent: Marc De Pril

presentatie-sjaak

Boekpresentatie : ​Het Eerste Boek Van Sjaak – Dirk van de Glind

​In de zomer van 2008 ontving ik een reeks openbaringen van Sjaak. Overtuigd van de waarde van de aan mij getoonde inzichten, heb ik er destijds meteen uitvoerig verslag van gedaan. Ik heb echter de afgelopen jaren geaarzeld ze naar buiten te brengen, aangezien de wijze en toon waarop Sjaak zijn boodschappen doorgeeft, dermate ongebruikelijk zijn, dat ik vreesde dat hoongelach en ongeloof wel het minste zouden zijn dat me ten deel zou kunnen vallen. Mijn bezorgdheid werd versterkt door het feit dat ik geen uitgever kon vinden die bereid was zijn goede naam met het uitgeven van deze teksten op het spel te zetten.

Er komt echter een moment dat een mens niet langer met zichzelf leven kan, wanneer hij niet vrijuit spreekt over wat hem zo diep beweegt. Dat moment is voor mij nu gekomen. Ik zal niet langer zwijgen over wat mij ter ore is gekomen en de Openbaringen van Sjaak naar buiten brengen. Op hoop van zegen. Kome wat komt.

Recensie : In het licht van de schaduw – Minny Potze

“Miny Potze levert met haar boek een waardevolle bijdrage aan een nieuw, inspirerend beeld van de ouderdom. Ze laat zien wat oud worden aantrekkelijk maakt, en biedt daarmee een alternatief voor de dominante verhalen die in onze cultuur over de ouderdom verteld worden. […] Aan het eind van haar ontdekkingstocht schrijft ze hoe ze samen met vriendinnen al haar diploma’s gaat verbranden. ‘Ik heb geen diploma’s meer nodig, ik hoef mezelf niet meer te bewijzen en dat voelt rustig. Boven de zeventig ben Je blijkbaar nog lang niet klaar met leven. ‘Ik vind mijn leven nog verre van voltooid’, ‘Iedere dag doen zich weer momenten voor waaruit ontwikkelpun¬ten naar voren komen

Ingezonden Brief Peter Siebesma

Een paar weken geleden kwam ‘de vrouw op de kansel’ weer eens in het nieuws. Het betrof toen de vrijgemaakte kerken. Ik verbaasde me erover, dat de Protestantse Kerk Nederland zich er niet openlijk over uitsprak. Over het vraagstuk ‘homo’s aan het avondmaal in de christelijke gereformeerde kerken’ liet de PKN zich evenmin uit.
De meeste kerkleden in Nederland zijn het er over eens dat de Bijbel geen receptenboek is voor ethische en maatschappelijke vraagstukken. Men is kritischer geworden en weet dat de Bijbel geschreven is voor en door mensen, hoe de kerkelijke leer in veel opzichten resultaat is van politieke intriges of ooit werd afgedwongen met het mes op de keel. Niks goddelijke inspiratie.
Maar wanneer er weer een artikel in de krant verschijnt waarin een kerk zich op Gods onfeilbaar woord beroept, doet de PKN er het zwijgen toe. En dan nu eindelijk een oproep van enkele ¬leden en oud-leden van het PKN-bestuur: PKN, zeg er wat van! Laat je eindelijk eens horen! Reactie van de PKN: ‘Het is een hele principiële kwestie. Voor deze discussie bewandelen we de kerkelijke weg en die loopt niet via petities en manifesten.’
De PKN houdt het dus gewoon weer binnenskamers. Hierdoor wordt de wereld buiten de kerk gesterkt in haar standpunt dat die hele kerkelijke santenkraam zich blindelings op oude teksten beroept en zo homo’s en vrouwen discrimineert. Zie je wel, zo denkt en doet de kerk.
Welke lieve vrede moet er bewaard worden?
De PKN draagt haar visie slechts uit in wollige, verhullende taal. Daarmee schaadt de kerk haar eigen beeldvorming. Of is ‘verdraagzaamheid naar elkaar als kerken’ het sleutelwoord? En houd je dan maar je mond voor de lieve vrede?
Vrede? Daar heeft het weren van homo’s aan het avondmaal en vrouwen op de kansel weinig mee te maken. De meeste kerken in Nederland zullen dit van harte beamen. Het wordt alleen tijd dat ze het in het openbaar durven zeggen. Wat zeg ik, van de daken schreeuwen: de Bijbel is geen receptenboek, voor geen enkel standpunt.
De PKN roept in haar zwijgen het faillissement over zichzelf uit. Ik ben bang dat het zo binnen de kerken steeds stiller gaat worden…

 

Wuwei en Tao lezing

 

In oktober 2019 voltooiden George en ik onze Tao Te Tjing voor kinderen en verscheen ons Boek (Tjing) over Vrede (Tao) en Vreugde (Te).
De kern van dit boek zijn de 81 Tao Te Tjing teksten, verteld voor kinderen, plus de 81 bijbehorende foto’s van George.
U kunt het boek (€ 19,95) hier bestellen

 

De lezing is interactief. We maken samen een reis door het bijzondere Taoïstische landschap aan de hand van uitspraken, boeken, vragen, foto’s en teksten.
Tao, exotische vrucht of kinderspel?

Er is veel te vertellen over de Tao Te Tjing, dit boek, het begrip Tao en het Taoïsme. East meets west. Er zijn overlappingen én verschillen. De geschiedenis is interessant, de filosofie, zoals het non-dualisme en de ‘wu wei’ benadering, die zeker geen ‘laissez faire’ is, de paradoxen, het sociale element, de meditatieve kant en de essentie van het boek: vrede en vreugde.

Wuwei
Niet doen.
Niet ingrijpen, niet forceren.
De natuur de natuur laten.
Zijn met de natuur.
Zijn.
Niet vergaren.
Je niet opdringen, geen geweld gebruiken.
Wei wu wei.
Handelen door niet te handelen.

Als je niets verstoort, blijft alles in orde.
Tekst 3

Leven zonder vooropgezette bedoeling.
Spelen als een kind. Spontaan. Zomaar.
Al dolend, zwervend.

De wereld is een heilig schip op een heilige koers.
Je kunt het niet verbeteren.
Als je het probeert te veranderen, richt je het te gronde.
Als je het probeert vast te houden, verlies je het.
Tekst 29, versie voor kinderen.

Dit Wuwei begrip raakt de pacifistische benadering van het Taoïsme. Tegelijk is hier ook kritiek op het Taoïsme mogelijk. Het zou een passieve grondhouding zijn. Je hoeft niets te doen aan bijvoorbeeld klimaatverandering, want de natuur doet toch wel zijn werk. Zo zie ik het niet. Verbonden met de natuur is bepaald niet het slopen van de natuur, maar geweld is geen antwoord. De Tao Te Tjing kun je ook radicaal activistisch noemen, zie de teksten 77 (kinderversie)en 81 achterin het boek. Nee, dat is geen wuwei.

Vriendelijke groet,
Roeland Schweitzer.